مصالح پای کار
مصالح پای کار چیست؟ با نحوه محاسبه تعدیل مصالح پای کار آشنایی دارید؟ قیمت پیمانکاری ساختمان با مصالح پایکار چگونه محاسبه میشود؟ همانطور که میدانید اجرای هر پروژه عمرانی بدون داشتن مصالح، غیر ممکن است. مصالح نیز مانند ماشین آلات و نیروی انسانی برای هر فعالیت اجرایی لازم هستند.
همیشه مقداری از مصالح خریداری شده در انبار باقی میماند که پیمانکار هزینه تهیه آنها را داده است. به همین منظور باید نحوه اعمال مصالح پایکار در صورت وضعیت و نکات ریزه کاری آن را بدانید.
مصالح پای کار چیست؟
همانطور که میدانید، به مصالحی از قبیل شن و ماسه شسته، سیمان، آجر، بلوک، تیرآهن و غیره که پیمانکار برای انجام موضوع قرارداد تهیه کرده و تا زمان استفاده در کارگاه انبار میکند مصالح پای کار گفته میشود.
در واقع هر نوع مصالحی که پیمانکار برای انجام موضوع قرارداد، پای کار میآورد مصالح پای کار است که مقدار مورد نیاز آن قبل از اجرای پروژه توسط پیمانکار برآورد شده است.
طبق تعریفی که در فهرست بها رشتههای مختلف از مصالح پایکار شده، مصالح پای کار به مصالحی اطلاق میشود که:
برای اجرای موضوع پیمان مورد نیاز باشد و در کار نصب شود.
با توجه به اسناد و مدارک پیمان به ویژه برنامه زمان بندی اجرای کار و مشخصات فنی، توسط پیمانکار تهیه شود.
در محل یا محلهایی که در طرح جانمایی تجهیز کارگاه به عنوان انبار کارگاه یا محل انباشت مصالح تعیین گردیده انبار شود.
انبار کردن به شکلی باشد که قابل بازرسی، اندازه گیری یا شمارش باشد.
با مصالح پای کار بیشتر آشنا شوید:
پیمانکار معمولا به صورت عمده مصالح خریداری میکند تا هزینههای خود را پایین بیاورد. مثلا به جای خرید سیمان پاکتی، سیمان را به صورت فله خریداری میکند یا به جای این که 100 تن شن و ماسه که مصرف یک ماه خود است را بخرد، برای 5 ماه خود 500 تن شن و ماسه یک جا و با قیمت پایینتر میخرد.
همچنین گاهی مصالح خریداری شده هنوز فرصت نصب یا مصرف پیدا نکردند. پس در بیشتر مواقع، مصالحی در انبار کارگاه وجود دارند که توسط پیمانکار خریداری شده ولی تمام آن مصرف نشده است.
چون مصالح موجود در انبار سبب انجام فعالیت اجرایی نشدهاند، پیمانکار نمیتواند هزینه آنها را در قالب آیتمهای اجرایی از کارفرما طلب کند. مثلا چون 400 تن شن و ماسه برای درست کردن بتن در انبار دارد نمیتواند آیتم اجرای بتن را طلب کند. پس به سراغ پیوست شماره یک فهرست بها قرارداد خود میرود تا هزینه مصالحی که خریده را از کارفرما بگیرد.
مصالح پای کار در فهرست بها
مصالح پایکار نیز هم چون سایر فعالیتهای اجرایی در فهرست بها هر رشته، قیمت گذاری شدهاند. پیوست شماره 1 فهرست بها هر رشته لیست مصالح پایکار موضوع آن فهرست بها را نام برده و قیمت گذاری کرده است.
![](https://sanatehdas.ir/wp-content/uploads/2024/02/Screenshot-17.png)
صورتجلسه مصالح پای کار
دفتر فنی پیمانکار معمولا آخر هر ماه وضعیت خود را صورت جلسه میکند تا هزینههایی که پیمانکار برای اجرای پروژه انجام داده از کارفرما بگیرد.
به همین منظور مقدار مصالح پای کار اندازه گیری و با حضور مهندس ناظر صورت جلسه میشود تا با مشخص بودن تاریخ ورود به کارگاه، از این صورت جلسات هنگام تهیه صورت وضعیتهای موقت بتوان استفاده کرد.
دفتر فنی کارگاه مقدار مصالح پایکار موجود در انبار را هنگام نوشتن صورت جلسه از انباردار استعلام کرده سپس با توجه به رشته و سال فهرست بها منضم به پیمان (مثلا رشته ابنیه سال 99) از لیست ارائه شده در پیوست 1، برای گرفتن هزینههایی که پیمانکار برای خرید مصالح پایکار کرده است استفاده میکند.
مصالح پای کار در صورت وضعیت، معمولا در انتها هر فصل مربوط و پس از آیتمهای اجرایی نوشته میشود.
![مصالح پای کار](http://omrandezh.ir/wp-content/uploads/2024/07/Screenshot-18.png)
تمام ضرایبی که به آیتمهای اجرایی پیمان تعلق میگیرند از جمله ضریب پیشنهادی جزء پیمانکار برای هر فصل، بالاسری، منطقه، صعوبت و غیره به آیتمهای مصالح پایکار هم تعلق میگیرد.
سایر نکات اعمال مصالح پایکار در صورت وضعیت مشابه آیتمهای اجرایی است.
مصالح پایکار در صورت وضعیت
حتما میدانید که کارفرما تمام هزینههای انجام شده توسط پیمانکار برای خرید مصالح را به او پرداخت نمیکند. چون این مصالح هنوز در پروژه استفاده نشدهاند و پیمانکار میتواند پس از گرفتن هزینه انجام داده، آنها را از کارگاه خارج کند.
در واقع کارفرما زمانی 100 درصد هزینه خرید مصالح را به پیمانکار پرداخت میکند که در پروژه مصرف شده باشد. این پرداخت در قالب آیتمهای اجرایی است چرا که آیتمهای اجرایی شامل تهیه نیز میشوند.
![مصالح پای کار](http://omrandezh.ir/wp-content/uploads/2024/07/Screenshot-19.png)
با توجه به این که مقادیر صورت وضعیت موقت، علی الحساب بوده و در صورت وضعیتهای بعدی قابل تغییر است، پس از مصرف مصالح پایکار، مقدار آن از صورت وضعیت بعدی حذف یا کم شده و هزینه پیمانکار در قالب آیتمهای اجرایی به او پرداخت میشود.
مصالح پایکار در صورت وضعیت قطعی
همان طور که گفتیم، کارفرما تنها هزینه مصالح مصرف شده و نصب شده در کار را به پیمانکار پرداخت میکند. همچنین اگر در پایان کار مصالح اضافه بیاید کارفرما پولی بابت آن به پیمانکار پرداخت نکرده و پیمانکار میتواند مصالحی که در پایان کار اضافه آمده را از کارگاه خارج کند.
کارفرما به دلیل تقویت بنیه مالی پیمانکار 70 درصد بهای مصالح پایکار را در صورت وضعیتهای موقت پرداخت کرده و پس از مصرف مصالح، مقدار آنها را از صورت وضعیت بعدی کم میکند. اما دقت داشته باشید که صورت وضعیت ماقبل قطعی، آخرین صورت وضعیت موقت و صورت وضعیت قطعی، آخرین صورت وضعیت پیمانکار است و علی الحساب نیستند.
![مصالح پای کار](http://omrandezh.ir/wp-content/uploads/2024/07/Screenshot-20.png)
قیمت پیمانکاری ساختمان با مصالح
اگرچه کارفرما 100 درصد هزینه تهیه مصالح را به پیمانکار نمیدهد اما برای تقویت بنیه مالی پیمانکار، 70 درصد بهای مصالح پای کار با احتساب ضریب منطقهای، ضریب بالاسری و ضریب پیشنهادی جزء پیمانکار و 100 درصد هزینه حمل را برای مصالحی که مشمول حمل مازاد میشوند در صورت وضعیتها پرداخت میکند.
در واقع مبلغ تایید شده صورت وضعیت موقت میشود:
حاصل جمع 100 درصد هزینههای مربوط به فعالیتهای اجرایی با 70 درصد هزینههای مربوط به مصالح پای کار، ضرب در ضرایبی که به پیمان تعلق میگیرد.
تعدیل مصالح پای کار
سوالی که در ابتدا ممکن است برایتان پیش آمده باشد این است که تعدیل مصالح پای کار چگونه محاسبه میشود؟
در جواب این سوال باید بگوییم، هزینهای که پیمانکار بابت مصالح پایکار پرداخت کرده نیز مشابه سایر هزینهها، مشمول تعدیل میشود.
اگر مصالح توسط پیمانکار تهیه گردد:
تعدیل مصالح پای کار بر مبنای شاخصهای گروهی دوره انجام عملیات اجرایی صورت وضعیتی که مصالح پای کار در آن درج گردیده است انجام میشود.
![مصالح پای کار](http://omrandezh.ir/wp-content/uploads/2024/07/Screenshot-21.png)
نحوه محاسبه تعدیل مصالح پایکار
مبلغ مصالح پای کار با شاخص گروهی فصلهای مربوط به مصالح مورد نظر تعدیل میشود. در واقع شاخص تعدیل هر یک از مصالح پایکار، شاخص مربوط به فصلی است که پس از مصرف مصالح، هزینه تهیه آن از آن فصل پرداخت میشود.
![مصالح پای کار](http://omrandezh.ir/wp-content/uploads/2024/07/Screenshot-22.png)
تعدیل قطعی مصالح پای کار
همانطور که میدانید هدف از تعدیل، متناسب کردن قیمتهای قرارداد با قیمتهای روز است. هزینه پرداختی بابت مصالح پای کار نیز همچون سایر هزینههایی است که در صورت وضعیتهای موقت میآید و باید به روز شود. پس نحوه محاسبه تعدیل موقت و قطعی مصالح پای کار کاملا مشابه آیتمهای اجرایی است.
تعدیل قطعی مصالح پایکار نیز مانند سایر آیتمهای اجرایی محاسبه میشود و هزینه پرداخت شده برای تهیه مصالح پایکار توسط پیمانکار در هر دورهای که بوده با ضریب تعدیل قطعی به روز میشود.
مصالح پای کار در ماده 48 شرایط عمومی پیمان
اگر پیمان طبق ماده 48 شرایط عمومی پیمان خاتمه یابد، در مورد مصالح پای کار موجود در کارگاه و مصالح سفارش شده به شرح زیر باید اقدام کرد:
مصالح و تجهیزات موجود در کارگاه که طبق مشخصات فنی بوده و برای اجرای موضوع پیمان تهیه شده است اندازه گیری شده سپس بهای آنها بر اساس نرخ متعارف روز در تاریخ خرید، که مورد توافق دو طرف یعنی کارفرما و پیمانکار باشد، در صورت وضعیت قطعی منظور میشود.
![مصالح پای کار](http://omrandezh.ir/wp-content/uploads/2024/07/Screenshot-23.png)
پیمانکار فهرست مصالح و تجهیزات سفارش شده برای اجرای کار را همراه با شرایط خرید آنها برای کارفرما ارسال میکند. کارفرما تا 10 روز از دریافت این فهرست، اقلامی از مصالح و تجهیزات سفارش شده را که مورد نیاز تشخیص دهد به پیمانکار اعلام میکند تا پیمانکار قرارداد خرید آنها را به کارفرما منتقل کند.
![مصالح پای کار](http://omrandezh.ir/wp-content/uploads/2024/07/Screenshot-24.png)
خاتمه قراردادهای خرید مصالح و تجهیزاتی که مورد نیاز کارفرما نیست پس از اعلام نظر کارفرما انجام میشود.
نکات زیرپوستی مصالح پای کار
مالکیت مصالح پای کار
تمام مصالح پای کار، پس از منظور شدن در صورت وضعیت، متعلق به کارفرما است و پیمانکار حق خارج کردن آنها را از محوطه کارگاه ندارد. اما مالکیت آنها پیش از منظور کردن در صورت وضعیت، برای پیمانکار است.
مسئولیت نگهداری مصالح پای کار
در مدت پیمان، مسئولیت حفظ و نگهداری مصالح پای کار، از نظر کیفیت و کمیت آنها، به عهده پیمانکار است و پیمانکار باید آنها را در محل مناسبی که در مقابل عوامل جوی و سایر عوامل مصون باشد، انبار کند.
مصالحی که در پیوست مصالح پای کار فهرست بها منضم به پیمان نیست
در هنگام تهیه برآورد، اقلامی از کار هستند که مصالح آن، جزء ردیفهای پیوست مصالح پای کار فهرست بها منضم به پیمان نباشند ولی لازم است جزء مصالح پای کار منظور گردند. ردیفهای مناسب با آن اقلام تهیه و به صورت ردیف ستاره دار در انتهای گروه مربوط در جدول مصالح اضافه میگردد.
بدون دیدگاه